วัคซีนป้องกันโรคมะเร็งจากสเต็มเซลล์ทดลองสำเร็จในหนู

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดประเทศสหรัฐอเมริกาใช้สเต็มเซลล์หรือเซลล์ต้นกำเนิดในการสร้างวัคซีนที่พิสูจน์แล้วว่ามีฤทธิ์ที่มีประสิทธิภาพในการต่อต้านเซลล์ของมะเร็งเต้านม มะเร็งปอด และมะเร็งผิวหนังจากการทดลองในหนู

ผลการวิจัยในครั้งนี้ได้ถูกตีพิมพ์เผยแพร์ในวารสารทางวิชาการ Cell Stem Cell ที่อธิบายการผลิตวัคซีนป้องกันโรคมะเร็งโดยการใช้ iPSCs (หรือ induced pluripotent stem cells) ซึ่งเป็นสเต็มเซลล์ต้นแบบที่สร้างขึ้นจากเซลล์ที่เจริญเติบโตเต็มที่แล้ว และมีคุณสมบัติเหมือนกับสเต็มเซลล์ตัวอ่อนที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ

เซลล์ใดๆในร่างกายของมนุษย์เราถูกสร้างและพัฒนาตัวเองมาจากสเต็มเซลล์ต้นแบบที่รู้จักกันในชื่อว่าสเต็มเซลล์ตัวอ่อน เมื่อประมาณสิบปีก่อนนักวิทยาศาสตร์ชาวญี่ปุ่นได้แสดงให้เห็นว่าเซลล์ใดๆของมนุษย์ที่เจริญเติบโตเต็มแล้วสามารถเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางพันธุกรรมเพื่อทำให้เซลล์นั้นกลับกลายเป็นสเต็มเซลล์ต้นแบบ

สเต็มเซลล์ต้นแบบสามารถกลายเป็นเซลล์ใดๆและมีหน้าที่เฉพาะได้ตามที่ร่างกายต้องการ และเกือบร้อยปีมาแล้วที่นักวิทยาศาสตร์พบว่าสัตว์ที่ได้รับภูมิคุ้มกันจากสเต็มเซลล์ตัวอ่อนจะทำให้ร่างกายของสัตว์เหล่านั้นต่อต้านเซลล์มะเร็ง ดังนั้นที่ผ่านมานักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าสเต็มเซลล์ตัวอ่อนมีฤทธิ์เหมือนกับวัคซีนในการป้องกันเซลล์มะเร็ง

สเต็มเซลล์ตัวอ่อนเกิดขึ้นตามธรรมชาติเมื่อเกิดการปฏิสนธิระหว่างไข่และอสุริเซลล์ของไข่ก็จะเริ่มแบ่งตัวกลายเป็นตัวอ่อน นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่าถ้าใช้สเต็มเซลล์ตัวอ่อนใดๆก็จะทำให้มีจำนวนแอนติเจนที่จำกัด การสร้าง iPSC เซลล์ซึ่งเป็นเซลล์มีคุณสมบัติเหมือนสเต็มเซลล์ตัวอ่อนจากเซลล์ของผู้ป่วยเองในทางทฤษฎีแล้วจะทำให้เซลล์ดังกล่าวมีความถูกต้องกับภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยคนนั้นเองมากกว่าการใช้สเต็มเซลล์ตัวอ่อนโดยทั่วไป

นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่าในเซลล์ iPSCs จะมีแอนติเจนหลากหลายชนิดที่เป็นแอนติเจนทีี่ปรากกฏอยู่ในเซลล์มะเร็งเช่นกันเพราะเซลล์มะเร็งก็คือสเต็มเซลล์ โดยที่นักวิทยาศาสตร์ได้ทำการทดลองสร้าง iPSCs ของหนูที่เป็นมะเร็งขึ้นมา หลังจากนั้นฉีเซลล์เหล่านั้นกลับเข้าไปในร่างกายของหนู เซลล์ของระบบภูมิคุ้มกันก็จะมีปฏิกิริยากับแอนติเจนในเซลล์ iPSCs จึงเข้าโจมตีและกำจัด เนื่องจากในเซลล์มะเร็งก็จะมีแอนติเจนเหมือนกับในเซลล์ iPSCs ดังนั้นเซลล์ของระบบภูมิคุ้มกันก็จะเข้าโจมตีและกำจัดเซลล์มะเร็งเช่นกัน

จากการทดลองในหนู 75 ตัวที่เป็นมะเร็งเต้านม 70 เปอร์เซ็นต์ของหนูเหล่านั้นได้ต่อต้านเซลล์มะเร็งหมดสิ้นอย่างสมบูรณ์ และอีก 30 เปอร์เซ็นต์มีขนาดของมะเร็งลดลงภายใน 4 สัปดาห์ และเมื่อนักวิทยาศาสตร์ทำการทดลองกับหนูที่เป็นมะเร็งปอดและมะเร็งผิวหนังผลการทดลองที่ได้ก็จะเหมือนกับหนูที่เป็นมะเร็งเต้านม

ถึงแม้ว่าการทดลองนี้ยังคงเป็นการทดลองในระยะแรก ๆ อยู่ แต่ผลการทดลองในครั้งนี้จะเป็นแนวทางในการผลิตวัคซีนป้องกันโรคมะเร็งสำหรับมนุษย์ในอนาคต  มะเร็งเป็นโรคที่ร้ายแรงที่สุดของมนุษย์ในปัจจุบันและจะทวีความรุ่นแรงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ  เราหวังว่านักวิทยาศาสตร์สามารถพัฒนาวัคซีนชนิดนี้ให้มีฤทธิ์และประสิทธิภาพในการป้องกันโรคมะเร็งกับมนุษย์ได้ในอนาคต

 


 

ที่มาวารสารทางวิชาการ Cell Stem Cell

 

error: กด RightClick แทน